કિસાન વિકાસ પત્ર (KVP) એ પોસ્ટ ઓફિસની સૌથી જૂની અને લોકપ્રિય યોજનાઓમાંની એક છે. આ યોજના ખાસ કરીને એવા લોકો માટે છે જેઓ જોખમ લીધા વિના તેમના પૈસા ડબલ (બમણા) કરવા માંગે છે.
અહી આ યોજનાની સંપૂર્ણ અને મુદ્દાસર માહિતી છે:
યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ
હેતુ: સુરક્ષિત રીતે પૈસા બમણા કરવા.
વ્યાજ દર: હાલમાં વાર્ષિક ૭.૫% (ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ).
(નોંધ: સરકાર દર ૩ મહિને વ્યાજ દરમાં ફેરફાર કરી શકે છે).
પૈસા ક્યારે ડબલ થશે?: હાલના વ્યાજ દર મુજબ ૧૧૫ મહિનામાં (૯ વર્ષ અને ૭ મહિના) તમારી રકમ ડબલ થાય છે.
જોખમ: આ સરકારી યોજના હોવાથી તેમાં શૂન્ય જોખમ છે.
રોકાણની મર્યાદા
ન્યૂનતમ રોકાણ: રૂ. ૧,૦૦૦.
મહત્તમ રોકાણ: કોઈ મર્યાદા નથી (તમે ગમે તેટલા રૂપિયા રોકી શકો છો).
ગુણાંક: તમારે ૧૦૦ રૂપિયાના ગુણાંકમાં રોકાણ કરવું પડે (જેમ કે ૧૦૦૦, ૧૧૦૦, ૧૫૦૦ વગેરે).
કોણ ખાતું ખોલાવી શકે?
કોઈપણ ભારતીય નાગરિક (પુખ્ત વયના).
સંયુક્ત ખાતું (Joint Account): વધુમાં વધુ ૩ પુખ્ત વયની વ્યક્તિઓ મળીને ખાતું ખોલાવી શકે છે.
સગીર (Minor): ૧૦ વર્ષથી ઉપરનો સગીર પોતાના નામે અથવા ૧૦ વર્ષથી નીચેના બાળક વતી તેના વાલી (માતા-પિતા) ખાતું ખોલાવી શકે છે.
નોંધ: NRI (બિન-નિવાસી ભારતીય) આ યોજનામાં રોકાણ કરી શકતા નથી.
સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડવા
KVP માં તમારા પૈસા અમુક સમય માટે બ્લોક (Lock-in) થઈ જાય છે.
લોક-ઇન પીરિયડ: ૨ વર્ષ અને ૬ મહિના (૩૦ મહિના).
એટલે કે, અઢી વર્ષ પૂરા થયા પછી જ તમે પૈસા ઉપાડી શકો છો (ખાસ સંજોગો જેમ કે ખાતાધારકનું મૃત્યુ થાય તો વહેલા ઉપાડી શકાય).
ટેક્સ અને લોન સુવિધા
લોન સુવિધા: KVP સર્ટિફિકેટને ‘તારણ’ (Security) તરીકે ગિરવે મૂકીને તમે બેંકમાંથી સસ્તા દરે લોન મેળવી શકો છો.
ટેક્સ નિયમ:
આમાં રોકાણ કરવા પર 80C હેઠળ ટેક્સ બાદ મળતો નથી.
મળતું વ્યાજ કરપાત્ર (Taxable) છે. એટલે કે વ્યાજની આવક તમારી કુલ આવકમાં ઉમેરાશે અને સ્લેબ મુજબ ટેક્સ ભરવો પડશે.
જોકે, પાકતી મુદતે મળતી રકમ પર TDS કપાતો નથી.
ખાતું ખોલાવવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
તમારે નજીકની પોસ્ટ ઓફિસમાં જઈને નીચેના દસ્તાવેજો આપવા પડશે:
ફોર્મ A: (ખાતું ખોલવાનું ફોર્મ).
KYC દસ્તાવેજ: આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ (જો રોકાણ ૫૦,૦૦૦ થી વધુ હોય તો પાન કાર્ડ ફરજિયાત છે).
ફોટા: પાસપોર્ટ સાઇઝના ૨ ફોટા.
ઉદાહરણ:
જો તમે આજે રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦ (એક લાખ) નું રોકાણ કરો છો, તો ૧૧૫ મહિના પછી તમને પોસ્ટ ઓફિસમાંથી રૂ. ૨,૦૦,૦૦૦ (બે લાખ) પરત મળશે.
