Weekly Current Affairs Quiz 02

સમજૂતી :

• ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ વડાપ્રધાનના ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન "નિક્ષય 2.0" પોર્ટલની શરૂઆત કરવા જઈ રહ્યા છે.
• કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે 2025 સુધીમાં ક્ષય રોગને નાબૂદ કરવાનું લક્ષ્ય નિર્ધારિત કર્યું છે.
• નિક્ષય 2.0 એ ટીબીથી પીડિત વ્યક્તિઓ માટે સામુદાયિક સમર્થન માટેનું ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ છે.
• તે ક્ષય રોગના દર્દીઓની સારવારના પરિણામોને સુધારવા માટે વધારાની દર્દી સહાય પૂરી પાડે છે.

સમજૂતી :

• સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહ મંગોલિયા અને જાપાનની ત્રણ દિવસની મુલાકાતે છે. ભારતીય સંરક્ષણ મંત્રીની મંગોલિયાની આ પ્રથમ મુલાકાત છે.
• આ દરમિયાન તેઓ મંગોલિયાના રાષ્ટ્રપતિ ઉખ્નાગીન ખુરાલસુખને મળ્યા હતા.
• આ બેઠકમાં તેમણે રાજનાથ સિંહને મોંગોલિયાનો શાહી ઘોડો ભેટ આપ્યો હતોઆ પહેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સાત વર્ષ પહેલા મંગોલિયાની મુલાકાત દરમિયાન તેમને ઘોડો ભેટમાં આપવામાં આવ્યો હતો.
• બંને નેતાઓએ બંને દેશો વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક દ્વિપક્ષીય સંબંધોની સમીક્ષા કરી હતી.
• આ પૂર્વ એશિયાઈ દેશની ભારતીય રક્ષા મંત્રીની આ પ્રથમ મુલાકાત છે.

સમજૂતી :

• રોગચાળાની તૈયારી એ ટોચની વૈશ્વિક પ્રાથમિકતા છે.
• G20 સભ્યોના વ્યાપક સમર્થન સાથે, વિશ્વ બેંકના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સે 30 જૂન, 2022 ના રોજ રોગચાળા નિવારણ, તૈયારી અને પ્રતિભાવ માટે નાણાકીય મધ્યસ્થી ફંડ ની સ્થાપનાને મંજૂરી આપી હતી. નાણાકીય મધ્યસ્થી ફંડ ની સ્થાપના 8-9 સપ્ટેમ્બર, 2022 ના રોજ તેની ઉદઘાટન મીટિંગ દ્વારા સત્તાવાર રીતે કરવામાં આવી હતી.
• ફંડ ઓછી અને મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોમાં રોગચાળા નિવારણ, તૈયારી અને પ્રતિભાવ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા અને રાષ્ટ્રીય, પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક સ્તરે રોકાણ અને તકનીકી સહાય દ્વારા નિર્ણાયક અંતરને દૂર કરવા માટે વધારાના, લાંબા ગાળાના ધિરાણનો સમર્પિત પ્રવાહ પ્રદાન કરશે.

સમજૂતી :

• સિક્કિમ ડિસેમ્બરમાં પ્રથમ વખત રણજી ટ્રોફી મેચોની યજમાની કરશે. રાજ્ય ત્રણ પૂર્વોત્તર ટીમો મિઝોરમ, મણિપુર અને અરુણાચલ પ્રદેશનું રંગપો નજીક માઈનિંગ ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડમાં સ્વાગત કરશે.
• સિક્કિમ અગાઉ અન્ય રાજ્યોમાં અપનાવવામાં આવેલા ઘરેલું સ્થળોએ ફર્સ્ટ-ક્લાસ મેચોનું આયોજન કરી ચૂક્યું છે. જ્યારે રાજ્યની ટીમે પણ તટસ્થ સ્થળોએ રણજી મેચ રમી છે.
• રાજ્યના ક્રિકેટ ચાહકો સતત બે પુરૂષોની અંડર-19 મેચો પછી પ્રથમ વખત સિક્કિમમાં 13 ડિસેમ્બરે રણજી ટ્રોફી મેચનો આનંદ માણશે.

સમજૂતી :

• સ્પેસએક્સે તાજેતરમાં ફાલ્કન 9 રોકેટ લોન્ચ કરી છે.

સમજૂતી :

• સર્ચ એન્જિન ગૂગલે સુપ્રસિદ્ધ ગાયક ભૂપેન હજારિકાને તેમની 96મી જન્મજયંતિ પર ડૂડલ વડે શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી, જેમાં સંગીતકારને હાર્મોનિયમ અને તેમની ટ્રેડમાર્ક ગોરખા કેપ સાથે બતાવવામાં આવ્યા છે.
• 'બ્રહ્મપુત્રના કવિ' તરીકે ઓળખાતા હજારિકાનો જન્મ 8 સપ્ટેમ્બર, 1926ના રોજ આસામના સાદિયામાં થયો હતો.
• એક પ્રખ્યાત ગાયક હોવા ઉપરાંત, હજારિકા એક સંગીતકાર, કવિ અને ફિલ્મ નિર્માતા હતા જેમણે આસામી, હિન્દી, બંગાળી અને કેટલીક અન્ય ભાષાઓમાં ઘણી ફિલ્મો માટે સંગીત આપ્યું હતું.
• ગૂગલે કહ્યું, "હેપ્પી બર્થ ડે ભૂપેન હજારિકા"

સમજૂતી :

• તમિલનાડુના મુખ્યમંત્રી એમ.કે. સ્ટાલિને ચેન્નાઈમાં "પુધુમાઈ પેન" (આધુનિક મહિલા) યોજના શરૂ કરી.
• આ યોજના હેઠળ, સરકારી શાળાઓમાં ધોરણ 6 થી 12 માં અભ્યાસ કરતી તમામ વિદ્યાર્થીનીઓને ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવા માટે દર મહિને 1000 રૂપિયા મળશે.
• આ યોજનાનો હેતુ દર વર્ષે છ લાખ છોકરીઓને લાભ આપવાનો છે અને તેના અમલીકરણ માટે બજેટમાં રૂપિયા 698 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે.

સમજૂતી :

• ઓડિશા સરકારે તાજેતરમાં CHHATA સ્કીમ એટલે કે સામુદાયિક હાર્વેસ્ટિંગ અને વરસાદી પાણીનો કૃત્રિમ રીતે છતથી જલભર સુધી સંગ્રહ શરૂ કર્યો છે.
• નવી યોજનાને ગયા મહિને કેબિનેટે મંજૂરી આપી હતી. તેનો અમલ પાંચ વર્ષના સમયગાળા માટે કરવામાં આવશે.
• રાજ્ય ક્ષેત્રની યોજના વરસાદી પાણીના સંરક્ષણ અને શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓ અને પાણીની અછત ધરાવતા બ્લોક્સમાં પાણીની ગુણવત્તા સુધારવા માટે કામ કરશે.

સમજૂતી :

• મેઘાલયના મુખ્યમંત્રી કોનરાડ કે. સંગમા દ્વારા રાજ્ય નિવાસી સલામતી અને સુરક્ષા કાયદાનું ઓનલાઈન પોર્ટલ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું.
• તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ ડિજિટલ સિસ્ટમ માત્ર રહેવાસીઓની સલામતી અને સુરક્ષાને સુનિશ્ચિત કરશે નહીં, પરંતુ તે ઓનલાઈન પોર્ટલના ઓનલાઈન ડેટાબેઝમાંથી એકત્રિત કરવામાં આવેલી ગુપ્ત માહિતીના આધારે અધિકારીઓ પર દેખરેખ રાખવા અને કાર્યવાહી કરવા માટે એક મજબૂત ગુપ્તચર પ્રણાલી તરીકે પણ કાર્ય કરશે.

સમજૂતી :

• નીરજ ચોપરાએ જ્યુરિચમાં ડાયમંડ લીગની ફાઈનલમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવીને ઈતિહાસ રચ્યો હતો.
• નીરજ ચોપરા ડાયમંડ લીગ ટ્રોફી જીતનાર પ્રથમ ભારતીય બની ગયો છે.
• તેણે 88.44 મીટર ભાલો ફેંકી ચેક રિપબ્લિકના જેકોબ વાડલેચોને પાછળ છોડી દીધો.જેકોબ વાડલેચોએ તેના પાંચમા પ્રયાસમાં 86.94 મીટર થ્રો કર્યો.
• નીરજનો પહેલો થ્રો ફાઉલ હતો, જ્યારે બીજો થ્રો 88.44 મીટરનો હતો, જે તેને ટાઈટલ જીતવા માટે પૂરતો હતો. નીરજે ત્રીજો થ્રો 88, ચોથો 86.11, પાંચમો 87 અને છઠ્ઠો અંતિમ થ્રો 83.6 મીટર કર્યો હતો.
• વાડલેચોએ નીરજ સાથે ઓલિમ્પિકમાં મેડલ જીત્યો હતો.

સમજૂતી :

• રાજસ્થાન સરકારે શહેરી વિસ્તારોમાં જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા 100 દિવસની રોજગારી આપવા માટે મહત્વાકાંક્ષી યોજના શરૂ કરી છે.
• મુખ્યમંત્રી અશોક ગેહલોતે જયપુરમાં ઈન્દિરા ગાંધી શહેરી રોજગાર ગેરંટી યોજના શરૂ કરી.
• મુખ્યમંત્રીએ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ યોજના શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા પરિવારોને આજીવિકા માટે મદદરૂપ થશે.
• આ પહેલા મુખ્યમંત્રી ગેહલોતે ઈન્દિરા ગાંધી શહેરી રોજગાર ગેરંટી યોજનાને લઈને એક ટ્વિટ કર્યું હતું.

સમજૂતી :

• ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા આયોજિત જાપાન ઈન્ડિયા મેરીટાઈમ એક્સરસાઇઝ 2022 (JIMEX 22) ની 6ઠ્ઠી આવૃત્તિ 11 સપ્ટેમ્બર 2022 ના રોજ બંગાળની ખાડીમાં શરૂ થઈ.
• ભારતીય નૌકાદળનું પ્રતિનિધિત્વ ત્રણ સ્વદેશી ડિઝાઈન કરેલા ફ્રિગેટ્સ, સહ્યાદ્રી, એન્ટી-સબમરીન ફ્રિગેટ્સ કદમત અને કાવારત્તી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
• આ ઉપરાંત ગાઈડેડ મિસાઈલ ડિસ્ટ્રોયર રણવિજય, ફ્લીટ ટેન્કર જ્યોતિ, ઓફશોર પેટ્રોલ વેસલ સુકન્યા, સબમરીન, MIG 29K ફાઈટર એરક્રાફ્ટ, લોંગ રેન્જ મેરીટાઈમ પેટ્રોલ એરક્રાફ્ટ અને શિપ બોર્ન હેલિકોપ્ટર્સે પણ કવાયતમાં ભાગ લીધો હતો.

સમજૂતી :

• તબીબોનું માનવું છે કે એકવાર રક્તદાન કરવાથી 3 જીવન બચાવી શકાય છે. આ ઉદ્દેશ્યને ધ્યાનમાં રાખીને, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જન્મદિવસ નિમિત્તે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા 17 સપ્ટેમ્બરથી 1 ઓક્ટોબર દરમિયાન સ્વૈચ્છિક રક્તદાન માટે એક મેગા અભિયાન શરૂ કરવામાં આવશે.
• આ અભિયાન દ્વારા 1.5 લાખ યુનિટ રક્ત એકત્ર કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.

સમજૂતી :

• ઓસ્ટ્રેલિયાના કેપ્ટન એરોન ફિન્ચે ODI ક્રિકેટમાંથી નિવૃત્તિ લેવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેણે 11 સપ્ટેમ્બરે ન્યૂઝીલેન્ડ સામે તેની છેલ્લી વનડે મેચ રમી હતી.
• ઓસ્ટ્રેલિયન ટીમ માટે 145 વનડે રમનાર એરોન ફિન્ચ આ ફોર્મેટમાં ખરાબ ફોર્મ સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યો હતો.છેલ્લી સાત ઈનિંગ્સમાં તેના બેટમાંથી માત્ર 26 રન જ આવ્યા છે.
• તેણે વનડેમાં 5400 રન બનાવ્યા છે. તેમાં 17 સદીનો પણ સમાવેશ થાય છે.
• તેણે વર્ષ 2013માં મેલબોર્નના મેદાન પર શ્રીલંકા સામે પોતાના કરિયરની શરૂઆત કરી હતી.
• ફિન્ચ આ વર્ષે ઓસ્ટ્રેલિયામાં યોજાનાર T20 વર્લ્ડ કપમાં કાંગારૂ ટીમનું નેતૃત્વ કરશે.

સમજૂતી :

• વિશ્વનું પ્રથમ સંસ્કાર કેન્દ્ર જિલ્લા મુખ્યાલયના ખેમી શક્તિ મંદિર પરિસરમાં ખોલવામાં આવશે.
• અહીં, સમગ્ર દેશમાંથી મેનેજમેન્ટ શીખવતા નિષ્ણાતો દ્વારા બાળકોને મૂલ્યો શીખવવામાં આવશે. સમાજને એકતાના દોરમાં કેવી રીતે જોડી શકાય તે વિશે જણાવવામાં આવશે.
• યુવાનોને શિક્ષણની સાથે સંસ્કૃતિ અને આધ્યાત્મિકતાના પાઠ ભણાવવામાં આવશે.
• આનાથી તેઓ સમાજ અને દેશની પ્રગતિમાં ભાગીદાર બની શકશે અને ભારતને ફરીથી વિશ્વગુરુ બનાવવામાં તેઓ સહકાર આપી શકશે.

સમજૂતી :

• સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાનું માર્કેટ કેપ 5 લાખ કરોડ રૂપિયાને વટાવી ગયું છે. SBI દેશની ત્રીજી બેંક છે જે 5 કરોડની માર્કેટ કેપ ક્લબમાં પહોંચી છે.
• અગાઉ HDFC બેંક અને ICICI બેંકે આ સિદ્ધિ મેળવી હતી.
• ટોપ 10 માર્કેટ કેપની યાદીમાં SBI સાતમા સ્થાને છે.
• અન્ય ભારતીય કંપનીઓમાં રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ, ટીસીએસ, ઈન્ફોસીસ,HDFC અને એલઆઈસીનો સમાવેશ થાય છે.

સમજૂતી :

• કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવે શનિવારે જળવાયુ પરિવર્તનને લઈને દરિયાકાંઠાના લોકોને ખાસ અપીલ કરી હતી.
• તેઓ ભુવનેશ્વરમાં પ્રથમ "ભારતમાં ટકાઉ કોસ્ટલ મેનેજમેન્ટ પર નેશનલ કોન્ફરન્સ" ને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા.
• ભૂપેન્દ્ર યાદવે જણાવ્યું હતું કે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ઈકોસિસ્ટમની વિશાળ વિવિધતા છે, જે છોડ અને પ્રાણીઓની 17,000 થી વધુ પ્રજાતિઓને સમર્થન આપે છે.
• ભારતીય દરિયાકિનારો દેશ માટે વ્યૂહાત્મક, આર્થિક અને સામાજિક મહત્વ ધરાવે છે.
• 7,500 કિમીની લંબાઈ સાથે, તે સાતમો સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો છે.

સમજૂતી :

• 11 સપ્ટેમ્બર, 2022 ના રોજ, ખાદી ઈન્ડિયા દ્વારા ગાંધીનગરની નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફેશન ટેક્નોલોજીમાં "અહેલી ખાદી" ફેશન શોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
• યુવા પ્રેક્ષકો અને વૈશ્વિક બજાર સુધી પહોંચવા અને ખાદીને ફેબ્રિક તરીકે લોકપ્રિય બનાવવા અને પરંપરાગત અને સમકાલીન ફેશનમાં તેનો ઉપયોગ દર્શાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે તેનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
• ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ આયોગના અધ્યક્ષ મનોજ ગોયલ પણ આ પ્રસંગે મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહ્યા હતા.

સમજૂતી :

• સાયબર ગુનાઓને અસરકારક રીતે રોકવા માટે પોલીસ સબ-ઈન્સ્પેક્ટરો અને વરિષ્ઠ તપાસ અધિકારીઓના જ્ઞાન અને ક્ષમતાઓને સુધારવા માટે મધ્યપ્રદેશ પોલીસ દ્વારા ચોથી સાયબર ક્રાઇમ ઈન્વેસ્ટિગેશન એન્ડ ઈન્ટેલિજન્સ સમિટ-2022નું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

સમજૂતી :

• મેઘાલય સરકારે રહેવાસીઓની સલામતી અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા, ગુપ્ત માહિતી એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયામાં સુધારો કરવા અને બહુવિધ સરકારી સેવાઓની ડિલિવરી માટે બહુહેતુક ઓનલાઈન પોર્ટલ મેઘાલય રેસિડેન્ટ્સ સેફ્ટી એન્ડ સિક્યુરિટી એક્ટ (MRSSA) શરૂ કર્યું.
• MRSSA પોર્ટલનું ઉદ્ઘાટન કરતા મુખ્યમંત્રી કોનરાડ કે. સંગમાએ જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ સિસ્ટમના અમલીકરણથી માત્ર રહેવાસીઓની સલામતી અને સલામતીની ખાતરી થશે નહીં, પરંતુ તે અધિકારીઓની દેખરેખ અને કામગીરી માટે એક મજબૂત ગુપ્ત માહિતી એકત્ર કરવાની સિસ્ટમ તરીકે પણ કામ કરશે.

સમજૂતી :

• ભારતના સમૃદ્ધ અને વૈવિધ્યસભર દરિયાઈ વારસાને પ્રદર્શિત કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ગુજરાતની ઐતિહાસિક સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના પ્રદેશ લોથલ ખાતે નેશનલ મેરીટાઈમ હેરિટેજ કોમ્પ્લેક્સ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે.
• આ પ્રોજેક્ટનો શિલાન્યાસ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કર્યો હતો.
• બંદરો અને જળમાર્ગ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રોજેક્ટ વિવિધ તબક્કામાં પૂર્ણ થશે.

સમજૂતી :

• વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ અમદાવાદમાં નવભારત સાહિત્ય મંદિર દ્વારા આયોજિત "કલમ નો કાર્નિવલ" પુસ્તક મેળાના ઉદઘાટન સમારોહને વીડિયો સંદેશ દ્વારા સંબોધિત કર્યો હતો.
• સભાને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ "કલમ નો કાર્નિવલ" ના ભવ્ય કાર્યક્રમ માટે હાર્દિક અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. વડાપ્રધાને ખુશી વ્યક્ત કરી કે અમદાવાદમાં "નવ ભારત સાહિત્ય મંદિર" દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલ પુસ્તક મેળાની પરંપરા દરેક વીતતા વર્ષે વધુ સમૃદ્ધ બની રહી છે.

સમજૂતી :

• આ દિવસ આત્મહત્યા નિવારણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની વૈશ્વિક પ્રતિબદ્ધતાને રજૂ કરે છે.
• વિશ્વભરમાં દર 100 મૃત્યુમાંથી 01 આત્મહત્યાનું પરિણામ છે.
• આ દિવસ આત્મહત્યા વિશે જાગરૂકતા ફેલાવવાની તક પૂરી પાડે છે. તેનાથી વૈશ્વિક સ્તરે આત્મહત્યાની સંખ્યામાં ઘટાડો થશે.
• ઈન્ટરનેશનલ એસોસિએશન ફોર સ્યુસાઇડ પ્રિવેન્શન દ્વારા 10 સપ્ટેમ્બરના રોજ વિશ્વ આત્મહત્યા નિવારણ દિવસનું આયોજન કરવામાં આવે છે.
• આ દિવસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વિશ્વભરમાં જાગૃતિ લાવવાનો છે કે "આત્મહત્યા અટકાવી શકાય છે".

સમજૂતી :

• સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્વિટર પર તેના ફોલોઅર્સની સંખ્યા 50 મિલિયનને વટાવી ગઈ છે.
• કોહલી ટ્વિટર પર 50 મિલિયન ફોલોઅર્સ ધરાવતો વિશ્વનો પહેલો ક્રિકેટર બની ગયો છે.

સમજૂતી :

• દર વર્ષે 15 સપ્ટેમ્બરના રોજ સમગ્ર વિશ્વમાં આંતરરાષ્ટ્રીય લોકશાહી દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
• આ ખાસ દિવસ માટે 2007માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં એક ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય લોકશાહી દિવસ લોકોને લોકો માટે લોકશાહીના મહત્વ વિશે યાદ અપાવવાની તક આપે છે.
• લોકશાહીના ખ્યાલ અને વિચારને સ્વીકારવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. હાલમાં ઘણા લોકો લોકશાહીના સિદ્ધાંતને તોડવા અથવા તેને પકડી રાખવા માંગે છે.
• આંતરરાષ્ટ્રીય લોકશાહી દિવસ એ માનવજાતના મૂળભૂત અધિકારોના રક્ષણ અને અસરકારક સમર્થનને યાદ રાખવાનો એક મહત્વપૂર્ણ દિવસ છે.

સમજૂતી :

• આર્મી ચીફ જનરલ મનોજ પાંડેની હાજરીમાં ભારતીય સેનાએ લદ્દાખમાં માઉન્ટેન સ્ટ્રાઈક કવાયત દ્વારા તેની ઓપરેશનલ તૈયારીનું પરીક્ષણ કર્યું.
• ભારતીય સેનાએ એક સંક્ષિપ્ત નિવેદન જારી કરીને કહ્યું કે લદ્દાખ સેક્ટરની તેમની બે દિવસીય મુલાકાત દરમિયાન આર્મી ચીફ જનરલ પાંડેએ પર્વતીય હડતાલના દાવપેચના સાક્ષી બન્યા.
• કવાયત દરમિયાન, સરહદ પર તૈનાત લશ્કરી કમાન્ડરોએ આર્મી ચીફને ઓપરેશનલ તૈયારીઓ વિશે માહિતી આપી હતી.

સમજૂતી :

• અરુણાચલ પ્રદેશના અંજાવ જિલ્લામાં ચીનની સરહદથી માંડ 15 કિમી દૂર એક નાનકડા શહેર કિબિથુમાં એક સૈન્ય મથક અને તે તરફ જતા 22 કિમીના રસ્તાનું નામ ભારતના પ્રથમ ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ બિપિન રાવતના નામ પર રાખવામાં આવ્યું છે.
• જેઓ ગયા વર્ષે હેલિકોપ્ટર દુર્ઘટનામાં મૃત્યુ પામ્યા હતા.
• જનરલ બિપીન રાવતે 1999 થી 2000 સુધી અરુણાચલના સૌથી પૂર્વીય શહેર કિબિથુમાં કર્નલ તરીકે સેવા આપી હતી.

સમજૂતી :

• આતંકવાદી ચેતવણી વચ્ચે ભારતીય સેના અને વાયુસેનાએ પંજાબમાં સંયુક્ત કવાયત હાથ ધરી હતી.
• સૈન્યએ દુશ્મનના ગઢને નષ્ટ કરવા માટે ચોક્કસ પ્રહારો કર્યા.
• ભારતીય સેના દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ખરગા કોર્પ્સે ગગન સ્ટ્રાઈકનું આયોજન કર્યું હતું. જેમાં ભારતીય સેના અને વાયુસેના વચ્ચે સંયુક્ત કવાયત હાથ ધરવામાં આવી હતી.
• ચાર દિવસની આ કવાયતમાં, અપાચે 64-E અને એડવાન્સ્ડ લાઈટ હેલિકોપ્ટર WSI શક્તિશાળી શસ્ત્રો સાથે સામેલ થઈને તેમની લડાઈની ક્ષમતા દર્શાવી હતી.

સમજૂતી :

• કેકે વેણુગોપાલનું પદ ખાલી થયા બાદ વરિષ્ઠ વકીલ મુકુલ રોહતગીને ભારતના 14મા એટર્ની જનરલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
• રોહતગીએ અગાઉ જૂન 2014 થી જુલાઈ 2017 સુધી ભારતના એટર્ની જનરલ તરીકે સેવા આપી હતી અને એટર્ની જનરલ તરીકે આ તેમનો બીજો કાર્યકાળ હશે.
• ગયા અઠવાડિયે, વેણુગોપાલે સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેંચને કહ્યું હતું કે તેમનો કાર્યકાળ 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ સમાપ્ત થાય છે. તેમણે દેશના ટોચના કાયદા અધિકારી તરીકે કામ ન કરવા પાછળનું મુખ્ય કારણ સ્વાસ્થ્યને ગણાવ્યું હતું.

સમજૂતી :

• પુરૂષોની શ્રેણીમાં, સ્પેનિશ ખેલાડી સી. અલ્કારાઝ ગાર્સિયાએ સી. રૂડને હરાવીને તેની પ્રથમ ગ્રાન્ડ સ્લેમ ટ્રોફી જીતી, માત્ર 19 વર્ષની ઉંમરે વિશ્વ નંબર 1 પર પહોંચનાર સૌથી યુવા ખેલાડી બન્યો.
• આ કાર્યક્રમ ન્યૂયોર્કના આર્થર એશે સ્ટેડિયમમાં યોજાયો હતો.
• મહિલા વિભાગમાં, પોલેન્ડની ટેનિસ ખેલાડી આઈ. સ્વીટકે જીતી હતી. તેણીએ જબેઉરને હરાવીને 2022 યુએસ ઓપન મહિલા સિંગલ્સની ફાઈનલમાં જીત મેળવી હતી.

સમજૂતી :

• હડપ્પન સંસ્કૃતિનું વિશ્વનું સૌથી મોટું મ્યુઝિયમ હરિયાણાના રાખીગઢીમાં આશરે 5,000 વર્ષ જૂની સિંધુ ખીણની કલાકૃતિઓને પ્રદર્શિત કરવા માટે બનાવવામાં આવી રહ્યું છે.

સમજૂતી :

• ભારતીય નૌકાદળના INS સતપુરા અને P8I મેરીટાઈમ પેટ્રોલ એરક્રાફ્ટ રોયલ ઓસ્ટ્રેલિયન નેવી દ્વારા આયોજિત કાકડુ કવાયતમાં ભાગ લેવા ઓસ્ટ્રેલિયાના ડાર્વિન પહોંચ્યા છે.
• ભારતીય નૌકાદળના જણાવ્યા અનુસાર, આ બહુરાષ્ટ્રીય કવાયતમાં 14 નૌકાદળના જહાજો અને સમુદ્રી વાહનો સામેલ થશે.
• આ કવાયત બે અઠવાડિયા સુધી બંદર અને સમુદ્ર બંને જગ્યાએ હાથ ધરવામાં આવશે.

સમજૂતી :

• ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલે ફિલ્મ નિર્માણ ઉદ્યોગો માટે ઈકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવા અને વિકસાવવા અને પ્રવાસન અર્થતંત્રને ઉત્તેજન આપવા રાજ્યની પ્રથમ સિનેમા પ્રવાસન નીતિ-2022 શરૂ કરી.
• આ નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજ્યમાં મૂડીરોકાણ લાવવા, ફિલ્મ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસને સરળ બનાવવા અને ફિલ્મ નિર્માણ ઉદ્યોગમાં યુવાનો માટે રોજગાર અને સાહસિકતાના પડકારને પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે.

સમજૂતી :

• શ્રીલંકાની ટીમ છઠ્ઠી વખત એશિયા કપ ચેમ્પિયન બની છે.
• શ્રીલંકાની ટીમે ફાઈનલમાં પાકિસ્તાનને 23 રને હરાવ્યું હતું.
• પાકિસ્તાનના કેપ્ટન બાબર આઝમે ટોસ જીતીને પ્રથમ બોલિંગ કરવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.
• પ્રથમ બેટિંગ કરતા શ્રીલંકાએ 20 ઓવરમાં છ વિકેટ ગુમાવીને 170 રન બનાવ્યા હતા.
• ભાનુકા રાજપક્ષેએ 71 રનની અણનમ ઈનિંગ રમી હતી.
• શ્રીલંકાની ટીમે પાકિસ્તાનની ટીમને 20 ઓવરમાં 147 રનમાં ઓલઆઉટ કરી દીધી હતી.
• પાકિસ્તાન તરફથી મોહમ્મદ રિઝવાને 49 બોલમાં રન બનાવ્યા હતા 55 રનની ઈનિંગ રમી હતી.

સમજૂતી :

• લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલા અને રક્ષા રાજ્ય મંત્રી અજય ભટ્ટ ઔપચારિક રીતે કરશે આજે રાજસ્થાનના કોટા ખાતે નેશનલ ડિફેન્સ માઈક્રો, સ્મોલ મિડિયમ એન્ટરપ્રાઈઝ કોન્ક્લેવ અને પ્રદર્શનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું.
• આ ઈવેન્ટમાં ડિફેન્સ સેક્ટરમાં કામ કરતી 50થી વધુ કંપનીઓ અને સ્ટાર્ટ-અપ્સ ભાગ લઈ રહ્યા છે.
• સંરક્ષણ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, અગ્રણી સંરક્ષણ કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓ અને સંરક્ષણ નિષ્ણાતો પણ આ કાર્યક્રમમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે.
• MSME કોન્ક્લેવ દરમિયાન એક ચર્ચા સત્રનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે જેમાં અનેક કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓ ભાગ લેશે.

સમજૂતી :

• બિહારના સારણ જિલ્લાના પ્રખ્યાત લોક કલાકાર રામચંદ્ર માંઝીનું નિધન થયું.
• પદ્મશ્રી એવોર્ડ વિજેતા રામચંદ્ર માંઝી "લૌંડા નાચ" માટે પ્રખ્યાત હતા.
• હાલમાં તેઓ હાર્ટ બ્લોકેજ અને ઈન્ફેક્શનની સમસ્યા સામે ઝઝૂમી રહ્યા હતા.
• માંઝી ભિખારી ઠાકુરના સહયોગી રહ્યા છે, જેને ભોજપુરીના શેક્સપિયર કહેવામાં આવે છે.
• 30 વર્ષીય માંઝી જેણે લૌંડા નાચ સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ હાંસલ કરી હતી અને 30 વર્ષ સુધી નૃત્ય મંડળીના સભ્ય હતા.

સમજૂતી :

• હિમાચલના હમીરપુરની વંશિકા પરમારે મિસ અર્થ ઈન્ડિયા 2022નો ખિતાબ જીત્યો છે.
• આ જીત સાથે વંશિકાએ સમગ્ર રાજ્યનું નામ રોશન કર્યું છે.
• તમને જણાવી દઈએ કે વંશિકા હિમાચલની પહેલી દીકરી છે, જેણે આ પ્રખ્યાત ખિતાબ જીત્યો છે.
• હમીરપુર જિલ્લાની 19 વર્ષની વંશિકા પરમારે મિસ અર્થ ઈન્ડિયા 2022નો તાજ જીતીને એક મોટી સિદ્ધિ નોંધાવીને દેવભૂમિ હિમાચલનું નામ રોશન કર્યું છે.
• આ ખિતાબ જીતવાની સાથે જ આ ટાઈટલ સાથે તે પ્રથમ મહિલા હિમાચલી સુંદરી બની છે.

સમજૂતી :

• વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગ્રેટર નોઈડામાં ઈન્ડિયા એક્સ્પો સેન્ટર અને માર્ટ ખાતે ઈન્ટરનેશનલ ડેરી ફેડરેશનની વર્લ્ડ ડેરી સમિટ (IDF WDS) 2022 નું ઉદ્ઘાટન કર્યું.
• રેલીમાં, વડાપ્રધાને કહ્યું કે ડેરી ક્ષેત્રની સંભવિતતા માત્ર ગ્રામીણ અર્થતંત્રને વેગ આપશે નહીં, પરંતુ વિશ્વભરના લાખો લોકો માટે આજીવિકાનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત પણ બનશે.

સમજૂતી :

• ઈન્ડિયા ઈન્ટરનેશનલ સેન્ટર ખાતે પોસ્ટ-કોલોનિયલ યુગમાં છૂટાછેડાના કાયદાઓ અને વિવિધ ધર્મો પર એક નવું પુસ્તક બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું.
• "ડિવોર્સ એન્ડ ડેમોક્રેસી એ હિસ્ટ્રી ઓફ પર્સનલ લો ઈન પોસ્ટ-ઈન્ડિપેન્ડન્સ ઈન્ડિયા" પુસ્તક ભારતમાં કૌટુંબિક કાયદા, ધર્મ અને લિંગ રાજકારણ વિશે વાત કરે છે.
• આ પુસ્તક સૌમ્યા સક્સેના દ્વારા લખવામાં આવ્યું છે.
• આ પુસ્તક ભારતીય રાજ્યના છૂટાછેડા સાથેના મુશ્કેલ સંવાદ વિશે વાત કરે છે, જે મોટાભાગે ધર્મ દ્વારા મેળ ખાય છે.

સમજૂતી :

• નાગાલેન્ડમાં કોહિમા જિલ્લાના સેહમા ગામમાં પ્રથમ વખત નાગા મિર્ચા ફેસ્ટિવલનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
• વિશ્વના સૌથી ગરમ મરચાં તરીકે ગણવાતા નાગા મિર્ચા (કિંગ ચિલી) SHU પર આધારિત વિશ્વના સૌથી ગરમ મરચાંની યાદીમાં સતત ટોચના પાંચમાં સ્થાન મેળવે છે. "રાજા મિર્ચા", "ભૂત જોલોકિયા" અથવા "ઘોસ્ટ મરી" તરીકે પણ ઓળખાય છે.
• આ મરચાને 2008માં ભૌગોલિક સંકેત (GI) પ્રમાણપત્ર મળ્યું હતું.
• તે સોલાનેસી પરિવારની કેપ્સિકમ જાતિની છે.

સમજૂતી :

• ભારત સરકાર દ્વારા જળ સંરક્ષણ અને સંચયના હેતુ માટે શરૂ કરવામાં આવેલી અમૃત સરોવર યોજનામાં ઉત્તર પ્રદેશ દેશમાં પ્રથમ ક્રમે છે.
• વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ અમૃત સરોવર હેઠળ ઉત્તર પ્રદેશમાં કુલ 8462 તળાવોનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે.
• અમૃત સરોવર યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય ભવિષ્ય માટે પાણીનો બચાવ કરવાનો છે.
• મિશન અમૃત સરોવરના અમલીકરણમાં મધ્યપ્રદેશ બીજા, જમ્મુ અને કાશ્મીર ત્રીજા, રાજસ્થાન ચોથા અને તમિલનાડુ પાંચમા ક્રમે છે.

સમજૂતી :

• ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર ખેડૂતોને એક વિશિષ્ટ ફાર્મ આઈડી આપશે, જેને સરકારી યોજનાઓના તમામ લાભો આપવા માટે આધાર સાથે લિંક કરવામાં આવશે. વિશિષ્ટ ફાર્મ ID આધાર કાર્ડ જેવું જ હશે.
• સરકાર ખેડૂતો માટે વિશિષ્ટ ફાર્મ આઈડી કાર્ડ યોજના લાગુ કરવા માટે આધાર વેરિફિકેશનનો ઉપયોગ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે.
• વિશિષ્ટ ફાર્મ આઈડી કાર્ડ યોજના સંબંધિત વર્કશોપ દરમિયાન, સરકાર આધારના ઉપયોગને વધુ સરળ શબ્દોમાં રજૂ કરવા અને ફેલાવવા માંગે છે.

સમજૂતી :

• NITI આયોગે વર્લ્ડ રિસોર્સિસ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ, ઈન્ડિયાના સહયોગથી દેશનું પ્રથમ નેશનલ ઈલેક્ટ્રિક ફ્રેઈટ પ્લેટફોર્મ- ઈ-ફાસ્ટ ઈન્ડિયા (સસ્ટેનેબલ ટ્રાન્સપોર્ટેશન માટે ઇલેક્ટ્રિક ફ્રેઇટ એક્સિલરેટર) શરૂ કર્યું છે.
• આ પ્લેટફોર્મનો હેતુ જમીન પરના નિદર્શન પાયલોટ અને પુરાવા-આધારિત સંશોધન દ્વારા સંચાલિત નૂર વિદ્યુતીકરણની જાગૃતિ વધારવાનો છે.

સમજૂતી :

• સૌથી મોટો એવોર્ડ, સાઉથ ઈન્ડિયન ઈન્ટરનેશનલ મૂવી એવોર્ડ્સ 2022 બેંગલુરુમાં યોજાયો હતો.
• અલ્લુ અર્જુન,પૂજા હેગડે, વિજય દેવેરાકોંડા, કમલ હાસન સહિત દક્ષિણના ઘણા દિગ્ગજ કલાકારોએ એવોર્ડ સમારંભમાં હાજરી આપી હતી.
• જેમાં પુષ્પા: ધ રાઈઝ ને સાઉથ ઈન્ડિયન ઈન્ટરનેશનલ મૂવી એવોર્ડ્સ 2022 કઈ ફિલ્મને શ્રેષ્ઠ ફિલ્મનો એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો.

સમજૂતી :

• વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સને અમેરિકન રોકાણકારો સાથે જોડવા માટે અહીં "સેતુ" નામની પહેલ શરૂ કરી.
• સેતુ યુએસ સ્થિત રોકાણકારો અને ભારતમાં ઉદ્યોગસાહસિકતા અને ઉભરતા સ્ટાર્ટઅપ્સમાં રોકાણ કરવા માંગતા કસ્ટોડિયન વચ્ચેના ભૌગોલિક અવરોધોને દૂર કરવા માટે ડિઝાઈન કરવામાં આવી છે.

સમજૂતી :

• HDFC નેશનલ ઈ-ગવર્નન્સ સર્વિસ લિમિટેડ (NESL) ભારતની સૌથી મોટી ખાનગી ક્ષેત્રની બેંક સાથે ભાગીદારીમાં ઈલેક્ટ્રોનિક બેંક ગેરંટી (e-BG) જારી કરનાર તે દેશની પ્રથમ બેંક બની છે.
• અગાઉ આ સિસ્ટમ પેપર આધારિત હતી જેને જારી કરવામાં ઘણો સમય લાગતો હતો. ઈલેક્ટ્રોનિક બેંક ગેરંટી જેવી નવી સિસ્ટમની રજૂઆત સાથે, પેપર આધારિત પ્રક્રિયા હવે નાબૂદ થઈ ગઈ છે, જેના કારણે નવી ઈલેક્ટ્રોનિક બેંક ગેરંટી વધુ ઝડપથી ચકાસી શકાય છે અને વધુ સુરક્ષા સાથે તરત જ વિતરિત કરી શકાય છે.

સમજૂતી :

• વિશ્વ ઓઝોન દિવસ દર વર્ષે 16 સપ્ટેમ્બરે ઉજવવામાં આવે છે.
• આ દિવસ ઓઝોન સ્તરને ક્ષીણ કરનારા પદાર્થો પરના મોન્ટ્રીયલ પ્રોટોકોલ પર હસ્તાક્ષર કરવાની યાદમાં મનાવવામાં આવે છે.
• તેને ઓઝોન સ્તરના રક્ષણ માટેના આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
• ઓઝોન સ્તર એ ગેસનું કવચ છે જે પૃથ્વીને સૂર્યના હાનિકારક કિરણોથી સુરક્ષિત કરે છે અને પૃથ્વી પર જીવનનું રક્ષણ કરવામાં મદદ કરે છે.

સમજૂતી :

• બાલાસુબ્રમણ્યમ (પીસી બાલા) એ અંગ્રેજીમાં "રજની કે મંત્રઃ લાઈફ લેસન ફ્રોમ ઈન્ડિયાઝ મોસ્ટ લવ્ડ સુપરસ્ટાર" નામનું નવું પુસ્તક લખ્યું છે.
• તે જેકો પબ્લિશિંગ હાઉસ (ઈન્ડિયા) દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.
• તે તેમના પ્રથમ પુસ્તક રજની પંચતંત્ર પછી વર્ષ 2010 માં લખવામાં આવ્યું હતું. રજનીનું પંચતંત્ર પુસ્તક રજનીકાંતના હસ્તાક્ષરિત નિવેદનોને સિલ્વર સ્ક્રીન પર ઉજાગર કરે છે.
• પીસી બાલાની પ્રથમ ઈ-બુક રજની પંચતંત્ર અને રાજા કૃષ્ણમૂર્તિ રાષ્ટ્રવ્યાપી બેસ્ટ સેલર બની હતી.
• પીસી બાલા દસ વર્ષથી પબ્લિક સ્પીકર અને ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ છે.

સમજૂતી :

• લિકિથ વાય.પી. વર્લ્ડ સ્કીલ કોમ્પીટીશન 2022માં પ્રોટોટાઈપ મોડેલીંગ કૌશલ્યમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યો છે.
• આ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધા વર્લ્ડ સ્કીલ્સ ઈન્ટરનેશનલના સભ્ય દેશોના યુવાનો વચ્ચે યોજવામાં આવે છે.
• કૌશલ્ય વિકાસ અને સાહસિકતા મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ સ્પર્ધા અગાઉ શાંઘાઈમાં યોજાવાની હતી પરંતુ કોવિડ મહામારીને કારણે તેને બીજા દેશોમાં શિફ્ટ કરવામાં આવી હતી.
• શ્રી લિકિથે 2021માં ઈન્ડિયન નેશનલ સ્કીલ્સ કોમ્પિટિશન-ઈન્ડિયા સ્કીલ્સ ઈન પ્રોટોટાઈપ મોડલિંગ પણ જીત્યું હતું.

સમજૂતી :

• આ પ્રકારની પ્રથમ કોન્ફરન્સ કેન્દ્ર-રાજ્ય સંકલન અને સહકાર મિકેનિઝમ, સહકારી સંઘવાદની ભાવનાને મજબૂત કરશે અને સમગ્ર દેશમાં મજબૂત વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને નવીનતા (STI) ઈકોસિસ્ટમનું નિર્માણ કરશે.
• સાયન્સ સિટી, અમદાવાદ ખાતે 10-11 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન બે દિવસીય કોન્ફરન્સનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
• કોન્કલેવના ઉદ્ઘાટન સમયે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી રાજ્ય મંત્રી જીતેન્દ્ર સિંહ હાજર રહ્યા હતા.

સમજૂતી :

• સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ ઓસ્ટ્રિયાના વરિષ્ઠ રાજદ્વારી વોલ્કર તુર્કને વૈશ્વિક સંસ્થાના માનવાધિકાર વડા તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે.
• તેમની નિયુક્તિ એવા સમયે થઈ છે જ્યારે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવાધિકાર પંચે ચીન પર મુસ્લિમ લઘુમતીઓ પર અત્યાચાર કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.
• તુર્કે આ પદ સંભાળનાર મિશેલ બેચેલેટનું સ્થાન લીધું છે.
• યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે તુર્કને તેમના ટોચના નીતિ વડા તરીકે નિયુક્ત કર્યા.
• તેમની નિમણૂકને 193 સભ્યોની યુએન જનરલ એસેમ્બલી દ્વારા સર્વસંમતિથી તરત જ મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.

સમજૂતી :

• મહામહિમ મેડમ હલીમાહ યાકબ, રિપબ્લિક ઓફ સિંગાપોરના રાષ્ટ્રપતિ, ભારતીય નૌકાદળના ભૂતપૂર્વ વડા એડમિરલ સુનિલ લાંબા (નિવૃત્ત)ને પ્રતિષ્ઠિત પિંગત જસા ગેમિલાંગ (તાંટેરા)(મેધવી સેવા મેડલ) સેવા મેડલ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
• સિંગાપોરના સંરક્ષણ પ્રધાન ડૉ.એનજી ઈંગ હેને રાષ્ટ્રપતિ વતી એડમિરલ સુનીલ લાંબા (નિવૃત્ત)ને એવોર્ડ અર્પણ કર્યો.
• આ એવોર્ડ ભારત અને સિંગાપોર વચ્ચેના મજબૂત દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ સંબંધો તેમજ બંને નૌકાદળ વચ્ચેના જોડાણને મજબૂત કરવા એડમિન સુનીલ લાંબાના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાનને ઓળખાણ આપે છે.

સમજૂતી :

• માનવ વિકાસ સૂચકાંક (HDI)ના સંદર્ભમાં, 2021માં ભારત 191 દેશોમાંથી 132મા ક્રમે હતું.
• યુનાઈટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (યુએનડીપી) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતનું HDI મૂલ્ય 0.633 છે.
• વર્ષ 2020માં, ભારત 0.615ના HDI મૂલ્ય સાથે 131મા ક્રમે હતું.
• રિપોર્ટ અનુસાર, આયુષ્યમાં ઘટાડો થવાને કારણભૂત ગણાવી શકાય.
• ભારતમાં આયુષ્ય 69.7 થી ઘટીને 67.2 વર્ષ થયું છે.

સમજૂતી :

• 14 સપ્ટેમ્બરથી, સુરતના પંડિત દીન દયાલ ઉપાધ્યાય ઇન્ડોર સ્ટેડિયમમાં બે દિવસીય અખિલ ભારતીય રાજભાષા પરિષદનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
• કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે આ અખિલ ભારતીય રાજભાષા સંમેલનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ સંમેલનમાં ઉપસ્થિત લોકોને સંબોધતા ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કહ્યું કે દેશ અને દુનિયાના તમામ હિન્દી પ્રેમીઓને હિન્દી દિવસની ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છાઓ.

સમજૂતી :

• ઉત્તરાખંડ સરકારે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડનો મુસદ્દો તૈયાર કરવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં એક સમિતિની રચના કરી હતી.
• આ સમિતિએ તાજેતરમાં લોકો પાસેથી પ્રતિસાદ અને સૂચનો આમંત્રિત કરવા માટે એક વેબ પોર્ટલ શરૂ કર્યું છે.
• રાજ્યના લોકો આ પોર્ટલ પર લોગઈન કરીને તેમના સૂચનો અને ફરિયાદો શેર કરી શકે છે.
• મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીએ રાજ્યના લોકોને સમાન નાગરિક સંહિતા અંગે સૂચનો આપવા અપીલ કરી હતી.

સમજૂતી :

• મુક્તિની ભૂમિ ગયામાં દેશનો સૌથી મોટો રબર ડેમ પૂર્ણ થયો છે.
• બિહાર મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે ફાલ્ગુ નદી પર બનેલા આ રબર ડેમનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ સાથે, સીએમ નીતિશે પિતૃપક્ષ મેળા મહાસંગમ 2022નું પણ ઉદ્ઘાટન કર્યું.
• આ રબર ડેમ, 411 મીટર લાંબો અને 3 મીટર ઊંચો, 312 કરોડના ખર્ચે બનાવવામાં આવ્યો છે.

સમજૂતી :

• ઈન્ડિગોએ પીટર આલ્બર્સને એરલાઈનના નવા ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (CEO) તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે.
• પીટર આલ્બર્સે એરલાઈન કંપની ઈન્ડિગોના સીઈઓનું પદ સંભાળ્યું છે.
• આલ્બર્સે રોનોજોય દત્તાનું સ્થાન લીધું છે.
• એરલાઈન દ્વારા દત્તાની 30 સપ્ટેમ્બરમાં નિવૃત્ત થવાના નિર્ણયને પગલે આલ્બર્સનું નવા સીઈઓ તરીકે નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
• ઈન્ડિગોએ સ્ટોક એક્સચેન્જોને આપેલા સંદેશાવ્યવહારમાં જણાવ્યું હતું કે પીટર આલ્બર્સ 6 સપ્ટેમ્બરથી કંપનીમાં નવા સીઈઓ તરીકે જોડાયા છે.
• આલ્બર્સ ઈન્ડિગોના ચોથા CEO છે.

સમજૂતી :

• HDFC બેંકે ગુજરાતમાં તેની અત્યાધુનિક "બેંક ઓન વ્હીલ્સ" વાનનું અનાવરણ કર્યું છે.
• બેંક ઈન વ્હીલ વેન સેવા બેંકિંગ સેવાઓ વિનાના ગામડાઓ સુધી પહોંચાડશે.
• આ સેવા હેઠળ, બેંકના ગ્રામીણ બેંકિંગ વિભાગે "બેંક ઓન વ્હીલ્સ" વાન શરૂ કરી છે જે વધુ પહોંચ માટે નજીકની શાખાથી 10-25 કિમી દૂર સ્થિત દૂરના ગામોની મુલાકાત લેશે.
• "બેંક ઓન વ્હીલ્સ" પહેલ એ પાયલોટ પ્રોજેક્ટનો એક ભાગ છે જે બેંક વગરની બેંકિંગ સેવાઓ પૂરી પાડે છે.

સમજૂતી :

• ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના સચિવાલય અને યુકે સરકારે બ્રિટિશ એરોસ્પેસ સિસ્ટમ્સ સાથે મળીને 26 દેશો માટે સાયબર સુરક્ષા કવાયત સફળતાપૂર્વક ડિઝાઈન અને હાથ ધરી છે.
• આ કવાયતનો હેતુ વિવિધ સંસ્થાઓને સાયબર હુમલાના જોખમથી વ્યાપક સુરક્ષા પ્રદાન કરવાનો છે.
• આ કવાયત ભારતની આગેવાની હેઠળના ઈન્ટરનેશનલ કાઉન્ટર રેન્સમવેર ઈનિશિયેટિવ એટલે કે ઈન્ટરનેશનલ એન્ટિ-સાયબરન રેન્સમ ઈનિશિયેટિવ હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી હતી.

સમજૂતી :

• તાજેતરમાં, બ્રિટનની રાણી એલિઝાબેથ II ના મૃત્યુ પછી, ચાર્લ્સ III બ્રિટનના નવા રાજા બન્યા છે.